Bayi ol

Halıdan Mandalina Lekesi Nasıl Çıkar? Portakal İçin de Geçerli 7 Adım

halıdan mandalina lekesi beyaz pamuklu bezle bastırılarak emdiriliyor

Kurumadan müdahale ettiğinizde halıdan mandalina lekesini nötr deterjan, beyaz sirke ve temiz suyla, ovalamadan bastırarak büyük ölçüde çıkarırsınız. İşi zorlaştıran, lekenin tek bir maddeden oluşmaması. Mandalinanın suyu şekerli ve turuncu renkli bir sıvı olarak liflere işler, kabuk soyulurken sıçrayan yağ ise bambaşka bir maddedir.

Selçuk Üniversitesi araştırmacılarının 2016’da yayımladığı analize göre mandalina kabuğu yağının %83,57’si limonen. Limonen suda neredeyse hiç çözünmediği için yalnızca suyla silinen leke rengini kaybetse bile yağlı bir gölge bırakabilir. Portakal suyu lekesi de aynı yapıda ve aynı sırayla çıkar. Aynı çalışma portakal kabuğu yağındaki limonen oranını %71,80 olarak ölçtü.

Mandalina ve portakal lekesinde önce emme sonra nötr deterjan

Mandalina lekesini ne çıkarır?

Mandalina lekesini çıkarmak için iki malzeme grubu gerekir, çünkü meyve suyu ile kabuk yağı farklı maddelerle çözülür. Şekerli ve renkli meyve suyu suda çözündüğü için nötr deterjanlı su ve beyaz sirke yeterli olur. Kabuktan sıçrayan yağın büyük kısmını ise limonen oluşturur, bu madde de suyla karışmayıp alkolde çözünür.

PubChem kayıtlarına göre limonenin sudaki çözünürlüğü 25 °C’de litrede 7,57 mg ile sınırlı kalır, alkolle ise her oranda karışır. Halıda gördüğünüz izin hangi bileşenden geldiğini aşağıdaki tablo gösterir.

Bileşen Halıda nasıl görünür Çözen malzeme Kaçınılacak
Mandalina ya da portakal suyu Turuncu veya sarı halka, kuruyunca sert tüyler Serin su, nötr deterjan, beyaz sirke Sabun, sıcak su
Kabuk yağı (limonen) Islak gibi duran koyu gölge Beyaz beze alınmış az miktar izopropil alkol Yalnızca su
Durulanmamış şeker Kuruduktan sonra kir tutan gri halka Temiz suyla durulama ve emme Durulamayı atlamak

UGA Cooperative Extension (Georgia Üniversitesi), halıdaki meyve lekesi için alkali ve çamaşır suyu içermeyen nötr bir deterjan önerir. Evdeki en yakın karşılık şeffaf sıvı bulaşık deterjanı. Aynı kurum kumaş rehberinde meyve lekesine sabun sürülmemesini, sabunun lekeyi sabitlediğini belirtir. Arap sabunu ve katı sabun bu yüzden listeye girmez.

Forumlarda sık önerilen ev karışımlarının bir kısmı bu lekede ters etki yapar. Limon suyu da bir narenciye suyu olduğundan lekeye yeni şeker ve renk ekler. Karbonat alkali bir tozdur, UGA’nın nötr deterjan tanımının dışında kalır ve yün halıda yeri yok. Tuz yalnızca sıvıyı emer, aynı işi kağıt havlu kalıntı bırakmadan yapar. Klorlu çamaşır suyu ise lekeyle birlikte halının boyasını da açabilir.

Hazırlamanız gereken 6 malzeme var:

  • Beyaz pamuklu bez ya da kağıt havlu
  • Şeffaf sıvı bulaşık deterjanı
  • Beyaz sirke
  • Serin ve ılık su
  • Küçük bir kaşık
  • İzopropil alkol, yalnızca yağlı bir iz kaldıysa
mandalina lekesi için bez bulaşık deterjanı beyaz sirke ve su
Mandalina lekesi için kullanacağınız malzemeleri önceden hazırlayın.

Halıdan mandalina lekesi 7 adımda nasıl çıkar?

Halıdaki taze mandalina lekesi, emmeden durulamaya kadar sırası belli 7 adımda çıkar. Sıra, UGA Cooperative Extension’ın halıdaki meyve lekeleri için verdiği protokole dayanır. Her adımda bezi lekeye bastırıp kaldırırsınız. Bezi hiçbir adımda ovalamaz, lekenin dış kenarından merkezine doğru çalışırsınız.

  1. Parçaları toplayın. Dilim ya da kabuk parçalarını kaşıkla alın, ezmeden kaldırın.
  2. Sıvıyı emdirin. Beyaz bezi lekeye bastırın, bez turuncu renk almayana kadar temiz bir yüzüyle tekrarlayın.
  3. Deterjanlı suyu uygulayın. Yaklaşık 5 ml (1 tatlı kaşığı) bulaşık deterjanını 240 ml ılık suya karıştırın, karışımı temiz bir beze alıp lekeye bastırın.
  4. Sirkeyle bastırın. Başka bir bezi beyaz sirkeyle nemlendirip lekenin üzerine bastırın.
  5. Deterjan adımını yineleyin. Bez renk almayı bırakana kadar 3. ve 4. adımları sırayla tekrarlayın.
  6. Durulayın. Temiz suyla nemlendirdiğiniz bezle bastırın, hemen ardından kuru bezle fazla nemi emin.
  7. Havı düzeltip kurutun. Halı kurumadan elinizi tüylerin yatış yönünün tersine gezdirin, sonra bölgeyi tamamen kurumaya bırakın.
halıdaki lekeye dış kenardan merkeze doğru bastırma yönü
Lekenin çevresinden merkezine doğru bastırın; ovalamayın.

Müdahale hızı, seçtiğiniz malzemeden daha belirleyici olur. Mandalina suyu sıvıyken liflerin yüzeyinde durur, kurudukça şeker ve pigment liflerin içine yerleşir. Bu yüzden 2. adıma ilk dakikalarda geçmek sonraki adımların yükünü azaltır. Ertesi sabah fark ettiğiniz bir lekede büyük olasılıkla bir sonraki bölümdeki ön işlem adımına da ihtiyaç duyarsınız.

Portakal suyu lekesinde yöntem aynı kalır, değişen dökülen miktardır. Bardaktan devrilen portakal suyu, birkaç dilimden sıçrayan mandalina suyuna göre çok daha fazla sıvı demek ve halının tabanına kadar iner. Kilim ya da küçük bir halıda lekenin altına katlanmış bir havlu koymak sıvının zemine geçmesini önler, 2. adımı da hızlandırır.

Kurumuş ya da çıkmayan mandalina lekesinde ne yapmalı?

Kurumuş mandalina lekesi çoğu zaman çıkar, yine de önce izin hangi bileşenden kaldığını ayırmanız gerekir. Sarı halka ve sertleşmiş tüyler meyve suyundan, ıslak gibi duran koyu gölge kabuk yağından gelir. Kurumuş lekeyi önce temiz suyla nemlendirip yumuşatır, ardından ilgili bileşenin adımına geçersiniz. İki denemeden sonra iz değişmiyorsa lekeyi ev yöntemleriyle zorlamak halının rengine zarar verir.

Sarı halka ve yapışkanlık kaldıysa

Sarı halka ve yapışkan doku, liflerde kalan meyve suyunun ve şekerin işaretidir. UGA Cooperative Extension, deterjan ve sirkeye rağmen süren leke için lekeye hafifçe çamaşır ön işlem (pre-soak) ürünü sıkılmasını, üzerine aynı ürünle nemlendirilmiş bir bez konup 10 ila 15 dakika bekletilmesini önerir.

Bekleme sırasında bez kurursa biraz daha ürün ekleyin, ıslak alanın genişlemesine izin vermeyin. Süre dolunca temiz suyla bastırıp kurulayın. Renk gitmiş, yalnızca yapışkanlık kalmışsa bölgede durulanmamış şeker vardır. Bu şeker yürüme yolundaki tozu tutar ve birkaç temizlik sonra bölge çevresinden koyu görünür. Temiz suyla iki kez bastırıp kurulamak bu sorunu çözer.

Yağlı ve koyu bir iz kaldıysa

Yağlı görünen koyu iz, kabuk soyulurken sıçrayan limonenden kalır ve suda çözünmediği için alkolle temizlenir. Beyaz bir bezin ucuna az miktarda izopropil alkol alıp ize hafifçe bastırın.

Alkolü doğrudan halıya dökmeyin. Fazla alkol bazı boyaları çözer, tabana da işler. İz beze geçtikçe bezin temiz bir yüzüne geçin. Yağ izi kalktıktan sonra deterjanlı suyla bir kez bastırıp temiz suyla durulayın. Alkolü kullanmadan önce mutlaka mobilyanın altında kalan bir köşede deneyin.

Yün, sentetik ve el dokuma halıda yöntem nasıl değişir?

Adımların sırası her halıda aynı kalır, değişen şey kullanabileceğiniz malzemeler ve halının ne kadar ıslanabileceğidir. Yün lifler alkali ürünlere ve sıcak suya hassastır. Sentetik halılar ev malzemelerine daha dayanıklı olur. El dokuma halılarda boyanın akma riski yüzünden ev müdahalesini emme adımında bırakmak daha güvenli.

Halı tipi Kullanabilirsiniz Kaçının Ek not
Yün ve ipek Serin su, nötr deterjan, beyaz sirke Amonyak, karbonat, çamaşır suyu, sıcak su Az ıslatın, fırça kullanmayın
Sentetik (polipropilen, polyester, akrilik) 7 adımın tamamı, testten sonra oksijen bazlı ön işlem Klorlu çamaşır suyu Açık renklerde test şart
El dokuma ve antika Yalnızca emme ve serin su Ev kimyasallarının tamamı Profesyonel temizlik
Shaggy ve uzun tüylü Nötr deterjan, beyaz sirke Fırça, ovalama Tüylerin dibine kadar bastırarak emin

Açık renkli halıda turuncu pigment daha görünür kalırken koyu renkli halıda asıl risk, kullandığınız ürünün rengi açması. Her malzemeyi önce mobilyanın altında kalan bir köşede deneyin. Beyaz beze halının rengi geçerse o ürünü bırakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Halıdan portakal suyu lekesi aynı yöntemle çıkar mı?

Evet, halıdan portakal suyu lekesi mandalinayla aynı 7 adımla çıkar, çünkü iki meyvenin suyu da şekerli ve renkli bir yapıdadır. Dökülen miktar genelde daha fazla olduğu için emme adımına daha çok zaman ayırın. Küçük halılarda lekenin altına havlu koyun.

Mandalina lekesi halıda sararma yapar mı?

Kurumaya bırakılan mandalina lekesi halıda sarı bir halka bırakabilir, durulanmayan şeker de bu halkayı zamanla koyulaştırır. Sentetik halıda halkayı oksijen bazlı bir ön işlem ürünüyle açabilirsiniz. Yün ve el dokuma halıda bu adımı profesyonele bırakın.

Sıcak su mandalina lekesini sabitler mi?

Taze meyve lekesinde sıcak su yerine serin su kullanın. UGA Cooperative Extension taze meyve lekelerinin hemen serin suyla durulanmasını önerir, halı protokolünde deterjanlı su ise ılık hazırlanır. Kaynar su özellikle yün liflere zarar verir.

Oksijenli su halıdaki mandalina lekesinde güvenli mi?

Oksijenli su açık renkli sentetik halıda lekeyi açabilir, aynı etkiyi halının boyasında da gösterebilir. Önce görünmeyen bir köşede deneyin. Yün ve el dokuma halıda ise oksijenli su yerine yalnızca nötr deterjan ve sirkeyle çalışın, iz kalırsa profesyonel temizliğe başvurun.

Mandalina lekesi çıktıktan sonra halıda koku kalır mı?

Leke durulanıp tamamen kuruduğunda halıda kalıcı bir koku kalmaz. Ekşi ya da küf benzeri bir koku çoğunlukla geç kuruyan nemden veya durulanmayan şekerden gelir. Bölgeyi temiz suyla bir kez daha durulayın. Ardından pencere açık bir odada ya da vantilatör önünde kurumaya bırakın.

Mandalina lekesi için profesyonel halı yıkamaya ne zaman başvurmalı?

İki denemeden sonra iz değişmiyorsa, halı yün ya da el dokumaysa veya leke geniş bir alana yayıldıysa profesyonel temizlik daha güvenli seçenektir. Bu durumlarda ev kimyasallarıyla devam etmek rengi kalıcı olarak bozabilir.

Mandalina ve portakal lekesinde önce emme sonra nötr deterjan

Kurumadan bastırıp nötr deterjan ve sirkeyle çalıştığınızda halıdan mandalina lekesi çoğu sentetik halıda iz bırakmadan çıkar. En önemli karar, geride kalan izin hangi bileşenden geldiğini ayırmak. Sarı ve yapışkan bir iz ön işlem ürünü ister, ıslak gibi duran koyu bir iz alkol ister. Yün ya da el dokuma halıda iki denemeden sonra iz duruyorsa profesyonel halı yıkama hizmetini tercih edin ve hangi ürünü ne kadar kullandığınızı da not olarak iletin.

Hizmet Talebi

Formu doldurduğunuzda müşteri temsilcisi sizi arar, ayrıntılar telefonda netleşir.